|
|
| مقالې/ |
اسلام اباد طالبانو ته خاوره پرېږدي
/24.2.2009
ارتور بلينوف
د (( نېزاويسيمايا ګازېته )) ورځپاڼه
شونی ده چې دمقالو دليکوالانو نظريات د « فارسی.رو» سايت اند سره په ټکر کې وي.
د پاكستان د شمال لويديځ سرحدي ايالت چارواكو د تېرې يكشنبې په ورځ په پېښور كې له طالبانو سره ، د ملكنډ په سيمه كې ، چې د افغانستان پولې ته نږدې موقعيت لري ، د شريعت د قوانينو د پلې كېدو په اړه موافقه لاسليك كړه . په دې ډول چارواكو يو ځل بيا افراط غوښتونكو ځواكونو ته ګذشت وكړ ، هغه ځواكونه چې د پاكستان پر سرحدي سيمو باندې خپل اغېز ښندي . همدغه سيمې دوى په افغانستان كې د جګړې د پرمخ بېولو لپاره د اډو په توګه كاروي .
دغه موافقه د مهمې ستراتيژيكي سيمې په تړاو ده ، چې هغه د سوات واده او هغې ته نږدې سيمې دي . په دغه سيمه كې په دې وروستيو كې د مركزي چارواكو اغېز د كمزرتيا په لور روان دى ، او د ترهګرو كړنې په ټوله كې پر پوځي او د پوليسو پر چوڼيو باندې بريدونه او په هغوى كې چاودنې وار په وار پسې ډېرېږي . د رسنيو د مالوماتو پر بنسټ ، د پاكستان د اردو دولس زره كسيز پوځ ونشو كولاى چې درې زره كسه وسله وال كسان له منځه يوسي .
د دوشنبې په ورځ د ايالتي چارواكو او د وسله والو كسانو د ډګري قوماندان مولانا صوفي محمد ترمنځ خبرو اترو دوام وكړ . د شريعت قانون د پلې كېدو په اړه له موافقې نه وروسته طالبان هڅه كوي چې چارواكي په دې راضي كړي چې له وادې نه پوځي ټولګي وباسي . كه چيرې حكومت په دې برخه كې هم ورته حاضر شي ، نو پاكستانى حكومت به پر دغه خاوره باندې خپله بشپړه څارنه له لاسه وركړي .
له طالبانو سره دغه موافقه د پاكستان د ولسمشر اصف علي زرداري د هغو ډاډمنتياوو پر خلاف ده ، چې ده په دې ورځو كې پاكستان ته د امريكا د متحده ايالاتو په سفر تللي ځانګړي استازي (( ريچارډ هالبروك )) ته په اسلام اباد كې كړې دي . امريكايي استازي نه يوازې له ولسمشر ، بلكې له لومړي وزير يوسف رضا ګيلاني او د ځمكنيو پوځونو له قوماندان جنرال اشفار پروېز كيياني سره هم لېدنې كتنې كړې دي . د دوى د لېدنو كتنو مهمه موضوع له طالبانو سره په مبارزه كې د اسلام اباد او واشنګټن د همكارۍ كولو په اړه وه ، چې هم په افغانستان او هم په پاكستان كې مخ په فعالېدو دي .
د پاكستان ولسمشر (( هالبروك )) ته دا ډاډ وركړ چې د طالبانو پر وړاندې مقاومت د پاكستان (( د ژوندي پاتې كېدو )) په خاطر مبارزه ده . امريكايي ځانګړي استازي له خپل لوري نه دا ډاډ وركړ چې له پاكستان سره به د امريكايي مرستې د (( كېرري لوګار )) قانون زر تر زره تصويب شي . په دې برخه كې به وسله ورولېږل شي همدا راز به د پاكستان په سرحدي سيمو كې د امريكا د متحده ايالاتو له خوا د (( ترميم پرژوې )) پلې شي . سربېره پر دې پاكستانيانو ته يې دا ژمنه كړې چې واشنګټن به د اسلام اباد استازو ته دا اجازه وركړي چې په هغه غونډه كې برخه واخلي چې ددغې سيمې په اړه د امريكا د متحده ايالاتو د سياست د بيا له سره كتو په خاطر به رابلل كيږي . دغې غونډې ته د كابل پلاوى وربلل شوى دى .
په پېښور كې لاسليك شوې موافقه له دغو موافقو سره هېڅ ډول برابرښت نه لري . د بې بې سي خبريال ، چې څه موده مخكې د سوات وادې ته تللى وو ، د مالوماتو له مخې دغه موافقه د رامنځته شوې دې فاكتو حالاتو په واسطه كلكه شوې ده . دغه سيمه چې له پخوا نه د پاكستان په تشكيل كې يوه كورواكه خاني وه ، د ښكلو غرونو ، منظرو ، زرغونو چمنونو او رڼو چينو په لرلو سره د (( پاكستاني سوېس )) په نامه يادېده . دلته د پاكستان له سويلي پولې نه ګڼ شمېر بهرني سيلانيان راتلل . خو د ۲۰۰۷ ز كال له نوامبر نه راهيسې په دغه واده كې د حكومتي پوځونو او طالبانو ترمنځ جګړې وشوې چې په بهير كې يې نږدې زر كسه ملكي وګړي ووژل شول او ډېر يې دې ته اړوتل چې وتښتي . حكومتي پوځونو په دې وروستيو وختونو كې يوازې ددغې وادې تر ټولو لوى ښار مينګوره هم بشپړ تر څارنې لاندې نه درلود .
په رامنځته شوې وضعه كې د امريكا متحده ايالات وار په وار د پاكستان په خاوره كې د پوځي فعاليتونو پر مخ بېول پخپله غاړه اخلي . ددې كار لپاره بې پيلوټه الوتكې كاريږي . د دوشنبې په ورځ د كورمې ايجنسۍ ، چې د (( فته )) په نامه د قبيلو د فدرالي خاورې په تشكيل كې دى ، په سيمه كې د امريكايي بې پيلوټه الوتكې د هوايي ګوزار په پايله كې يودېرش كسه ووژل شول . طالبان په ټوله كې د بيت الله مقصود له ډلې نه دي . د شنبې په ورځ په همدې ډول يوه بله ډله ، چې د مقصود تر لاس لاندې وه ، ووژل شوه . د نارسمي امريكايي مالوماتو له مخې ، د ۲۰۰۸ زېږديز كال له اګسټ نه ، د امريكا متحده ايالاتو څه دپاسه دېرش دا ډول ګوزارونه پر پاكستان باندې كړي دي .
|
| فارسی.رو |
|
|
|
